home

Stress, cortisol en de gevolgen tijdens het trailerladen en transport van paarden

 

We weten allemaal dat trailerladen en transport van paarden gepaard gaat met stress.
Elk paard kent een verhoogde stress bij het transport, zelfs paarden die wekelijks vervoerd worden.
Waarom het transport van paarden stress geeft, heb je al gelezen in andere artikels op deze website.

Maar wat is stress eigenlijk, wat gebeurt er met het lichaam en hoe reageert het paard daar op?

Emotionele stress kan tal van gezondheidsproblemen veroorzaken. Als het tijdens een stresserende situatie in paniek raakt, dan zorgt je zenuwsysteem ervoor dat er stresshormonen als cortisol vrijkomen in het lichaam. Die verhogen de bloedsuikerspiegel en triglycerides, vetten in het bloed. Dit kan lichamelijke reacties veroorzaken als:

moeite bij het slikken en droge mond: als je paard tijdens het trailerladen (je bent al even bezig), geen voedsel meer aanneemt: probeer eens hooi (ipv korrels, snoepjes) en laat je paard eens drinken.


duizeligheid en misselijkheid: we weten dat dit effect er op de mens wel is, maar resultaten van onderzoek over het effect van duizeligheid en misselijkheid op paarden heb ik nog niet gevonden. Het lijkt me wel best mogelijk dat paarden ook duizelig kunnen worden.  Overgeven (zoals mensen bij misselijkheid) kunnen paarden niet. Maar ze kunnen misschien wel misselijk zijn (zweten kan ook daar aan de oorzaak liggen!).


snelle hartslag,


vermoeidheid: let maar eens op hoeveel paarden, na een sessie trailerladen, moe zijn, slapen op de trailer!


moeilijkheden bij het concentreren: ons allen bekend! Paarden zijn sowieso dieren die de omgeving goed in het oog houden (stel dat er roofdieren zijn ;-)), en snel afgeleid zijn bij de minste beweging in de buurt. Dan nog eens moeilijkheden bij het concentreren door stresshormoon cortisol, en we hebben helemaal een paard dat z'n aandacht kwijt is bij de trailer. Daarom is het ook zo belangrijk dat we altijd de aandacht van ons paard bij ons en de trailer vragen. Dat is een van mijn stokpaardjes die ik aan de paarden tijdens het trailerladen stel: blijf naar mij kijken of naar of in de trailer.


irritaties: oortjes kunnen wel eens getuige zijn van irritaties bij het paard. Maak het je paard daarom ook zo aangenaam mogelijk bij het trailerladen. Je paard zal sneller geirriteerd zijn dan anders, dus hou hier rekening mee; doe nu net geen handeling waarvan je weet dat je paard sowieso, ook naast het trailerladen, geirriteerd is.


spierpijn en gespannen spieren: na het vervoer van je paard, laat je je paard best eerste even los lopen, de spieren hebben nood aan ontspanning. Door de stress (en het gevolg: aanmaak cortisol), zullen de spieren zich opspannen (let maar eens op hoe gespannen je eigen spieren zijn bij de tandarts). maar ook tijdens het transport zelf (dus niet alleen bij het trailerladen), zullen de spieren de spanning aanhouden. Onderzoek heeft uitgewezen dat cortisol tijdens het vervoer niet daalt, adrenaline blijft stabiel of kan lichtjes dalen of verhogen. Spierspanning blijft dus. Heel erg belangrijk dat de spieren dus na het transport weer kunnen ontspannen. In de volksmond zeggen we wel eens "de stress van zich afrennen". Dat heeft alles te maken met de spieren weer tot ontspanning te brengen na een periode van stress. Geen stalrust dus!


zweten en rillen: Zo goed als iedere paardeneigenaar linkt zweten aan stress. Als een paard bezweet van de trailer komt, besluit men al gauw dat het paard stress heeft gehad. Kan inderdaad! Stress zorgt voor zweten. Maar, we weten al dat paarden ook kunnen zweten door misselijkheid. Een andere reden van zweten kan ook de spierspanning zijn die aanhoudt, of gewoon het feit dat paarden (zeker indien zwaardere paarden zweten), gewoon heel veel spieren hebben gebruikt om het evenwicht te houden en steeds opnieuw weer te herstellen.