home


Wat is clickertraining eigenlijk?

Clickertraining is een trainingsmethode om een paard iets aan te leren.

Clickertraining gaat niet over wat we aanleren aan het paard maar wel hoé we het aanleren.

Een grote misopvatting van vele mensen is dat clickertraining alleen gebruikt wordt om paarden truukjes of cirkuskunstjes aan te leren.
Dat is natuurlijk niet zo.

 

We kunnen met clickertraining het paard eender wat aanleren. We kunnen het paard leren de achterbenen hoog genoeg op te heffen om over een hindernis te springen, we kunnen het paard aanleren om de achterhand beter onder te brengen, of aan te springen van stilstand naar galop, stil te staan bij het opstappen enz. Clickertraining is dus een manier van trainen. Het is een theorie dat er van uit gaat dat een paard het best leert wanneer het op het juiste moment beloond wordt en ook correct beloond wordt.

 

Er is veel onderzoek gedaan naar straffen en belonen bij dieren en daaruit is gekomen dat een paard dat soms gestraft wordt minder graag meewerkt en het plezier in het werk verliest. Daarom gaan we onze paarden altijd belonen voor datgeen dat we willen zien, het gewenst gedrag. Hetgeen we niet willen zien, negeren we.

 

Maar het is natuurlijk niet voldoende om het paard gewoon te belonen met een stukje wortel als het zijn werk goed gedaan heeft omdat een paard gewoonweg niet langer dan een seconden kan onthouden waarom het beloond werd. Eigenlijk zouden we zelfs het paard moeten belonen op het moment dat hij doet wat we graag willen zien, dus gewenst gedrag vertoont, omdat een paard blijft doen wat hem iets oplevert. Als ik elke keer een zoen van mijn partner zou krijgen als ik mijn hand in de lucht steek, dan ga je mij veel zien zwaaien, tenzij er iets goed mis is in onze relatie natuurlijk, dan is de zoen als beloning geen beloning voor mij en zal ik dus mijn hand niet meer omhoog steken.

 

Je zal dus altijd eerst moeten nadenken of de beloning die je in gedachten hebt voor je paard wel een beloning is voor je paard. En zo zijn er verschillende beloningen die je kan geven aan je paard. Alles wat je paard leuk vindt is voor je paard een beloning. Bij mijn paard is dat een stukje wortel en bij mij shet met zomerexceem is dat eens krabben tussen de mannen.

 

Maar ik had het over op tijd belonen. We kunnen de beloning dus niet altijd tijdens het gedrag geven. Dus werd daar een oplossing voor gevonden. We leren het paard gewoon aan dat hij eventjes moest wachten op zijn beloning, dat het wel komt, maar pas binnen enkele seconden. OK, dat is allemaal goed en wel, als we het paard dat kunnen aanleren, zal hij op den duur wel weten dat er binnen enkele seconden een beloning volgt maar hij zal opnieuw die beloning willen verdienen maar niet meer weten wat hij gedaan heeft dat hem die beloning heeft opgebracht. Dus we zullen moeten het paard niet alleen aanleren dat hij zijn verdiende beloning krijgt na enkele seconden, maar we moeten hem ook vertellen op welk exact moment hij die beloning verdiend heeft. En ook daar hebben we een oplossing voor gevonden.

 

Jullie zijn wellicht allemaal wel al eens naar het dolfenarium geweest. De dolfijntrainers daar kunnen ook niet op het moment dat een dolfijn door een hoepel springt een visje gooien naar de dolfijn. Men heeft daar een oplossing voor gevonden die we ook bij clickertraining met paarden en honden gebruiken, het fluitsignaal. Elke keer dat we het paard willen belonen, op exact dat moment laten we een fluitsignaal horen en dan haalt de trainer de beloning uit de zakken en mag de dolfijn of het paard de beloning komen halen. Dit geluid is dus eigelijk een brug tussen het moment dat het paard iets goed doet dat we willen belonen en het moment dat de uitgestelde beloning in ontvangst wordt genomen. Vandaar dat we dit geluid de bridge noemen. Dus op het moment dat het paard iets goed doet, bridgen we en geven we het paard een beloning. We zullen dus bij een groen paard, dat de eerste keer iets aangeleerd wordt met clickertraining, het paard moeten leren dat er enerzijds een beloning volgt na een geluidsignaal en dat het geluidsignaal betekent dat dat het moment is dat het paard iets goed gedaan heeft. Het meest gebruikte geluidssignaal is een clicker en vandaar ook de naam clickertraining.

 

Elk paard heeft een karakter, gevormd door ervaringen in het verleden en het is de taak van elke trainer de training af te stemmen op het paard. In het begin is het dus wat zoeken naar wat dit paard wel en niet leuk vindt, maar als je goed kijkt naar je paard, zal je dit gauw ontdekken. Het zou dus kunnen dat je soms ook van strategie of trainingsplan zal moeten veranderen omdat dit paard anders reageert dan dat je in je hoofd had. Maar dat is natuurlijk de uitdaging van elke trainer, het paard zowieso kunnen motiveren om mee te werken.

 

Vandaar dat we ook steeds in vrijheid werken met clickertraining. Het paard moet de mogelijkheid hebben om weg te lopen als het dat wil, alleen zo kunnen we zien hoe meewerkend het paard echt is. Als je paard dan wegstap tijdens de training weten we dat we aan ons trainingsplan iets moeten veranderen. Misschien was de oefening te moeilijk of net te gemakkelijk, is de beloning niet groot genoeg, begrijpt het paard niet wat je wil, ga je te snel, etc.

 

We dwingen dus niets af, we vragen alleen iets en proberen het paard zo ver mee te krijgen dat het uit zichzelf gaat doen.