home

Waarom clickertraining

Clickertraining is ontstaan door Bailey en Breland, die als afgestudeerde studenten van vooraanstaande psycholoog en gedragstherapeut BF Skinner.

 

Clickertraining is een operante conditionering methode om een paard te trainen met behulp van een clicker, als een marker voor gedrag. De methode maakt gebruik van positieve versterking - het is gebaseerd op beloning. De clicker wordt gebruikt tijdens de training een nieuw gedrag, om het exacte gedrag van het paard, op het exacte moment te markeren. Hierdoor weet het paard exact voor welk gedrag hij wordt beloond. Studies hebben uitgewezen dat gedrag dat beloond wordt, blijft bestaan, en gedrag dat niet beloond wordt, zal uitdoven. Diezelfde studies hebben uitgewezen dat straffen van ongewenst gedrag de training van het paard nadelig beïnvloed, daarom wordt er binnen de clickertraining met paarden alleen beloon voor goed gedrag en ongewenst gedrag wordt genegeerd.

 

Het is dus simpel, we belonen gewenst gedrag en al het andere gestelde gedrag negeren we gewoon. Eens het paard door heeft waarvoor hij beloond wordt zal het paard dit gedrag uit zichzelf vertonen. We willen natuurlijk niet dat het paard ten onpas dit gedrag gaat vertonen. We willen dat het paard dit gedrag toont: wanneer wij het willen, zolang wij het willen, en waar we het willen. Daarom zullen we dit gedrag een naam geven. Als we voldoende aantal keren, na dat het paard het gedrag herhaalt heeft, dit woord uitspreken of gebaar tonen, dan zal het paard na herhaling leren dat dit woord of gebaar hoort bij dit gedrag. In clickertrainingstermen heten we dit “het gedrag op cue zetten”. Vanaf dat moment, belonen we het paard alleen maar als hij het gedrag stelt dat we gevraagd hebben. Stelt hij het gedrag zonder dat we het vragen dan negeren we deze actie.

 

Een van de uitdagingen bij het trainen van het paard is exact laten weten aan het paard wanneer hij het gewenste gedrag gesteld heeft.

De beloning kan vaak niet exact tijdens het gedrag dat je wenst te belonen gegeven worden en daarom wordt de clicker gebruikt als brug tussen het gedrag en de beloning. Vandaar de naam "bridge" voor de clicker. Maw je laat het geluid van de clicker/bridge horen exact op het moment dat je het gedrag ziet dat je wilt belonen om dan enkele seconden later de verdiende beloning te geven aan je paard. Het paard wéét dan exact waarvoor hij werd beloond! Niettegenstaande een paard slechts 3seconden schijnt te kunnen onthouden, weet hij toch op het moment van de bridge dat hij dat gedrag heeft getoond dat wij wilden zien en hij daarvoor binnen enkele seconden beloond wordt!

 

Dat is dankzij de “beloningsketting”. Je kan deze ketting zien als allemaal schakels, beginnend op het moment van de bridge en eindigend op het moment dat het paard de beloning krijgt. Vanzodra je het signaal van de clicker/bridge laat horen (en ondertussen weet je al dat dit exact op het moment moet gebeuren dat het gedrag dat je wilt belonen zich stelt) volgen er enkele handelingen (di schakels) tot aan het moment van de beloning. In het geval van voedselbeloning (wat het meest gebruikelijke variant van belonen is omdat voedsel, veiligheid en rust voor de meeste paarden de hoogste nood is) start de beloningsketting op het moment van de bridge gevolgd door de handelingen: hand zakt naar beneden, je kijkt richting je jaszak, je laat je hand naar je zak glijden, je neemt voedselbeloning in je hand, je knijpt je vuist dicht, je haalt je hand uit je zak, je strekt je arm, je houdt je vuist richting borstkas van het paard, je kijkt je paard aan, je opent je vuist … en je paard neemt diens welverdiende voedselbeloning aan. Als je dit vaak genoeg doet dan herkent je paard deze ketting van opeenvolgende handelingen en weet hij op het moment van de bridge dat er binnen enkele seconden voedselbeloning aankomt. Voor je paard start de beloning dus eigenlijk reeds vanaf het moment van de bridge. Bij een hond merk je heel duidelijk dat hij het begin van de beloningsketting herkent en beschouwt als beloning. Op het moment van de bridge wacht de hond geduldig af op de komende voedselbeloning en kwispelt en kwijlt ondertussen van het genot van wat nog moet komen!

 

Oefeningen aangeleerd met de clicker blijven zelfs na enkele maanden/jaren nog gekend. Het paard vergeet de oefeningen aangeleerd via clickertraining nooit. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat het dier ten volle deelneemt aan het leerproces in plaats van handelen uit gewoonte of een kortstondige reactie op een situatie. Clicker-getrainde dieren blijken grote probleem oplossers, ontwikkelen vertrouwen en enthousiasme in hun werk. Dit behoud van het leren is aanwezig in alle positieve bekrachtiging trainingen maar gebeurt niet in correctiegerelateerde training.